Δεντρολίβανο (Rosmarinus officinalis)


Rosmarinus officinalis
Δεντρολίβανο Rosmarinus officinalis

 Περιγραφή
Tο δενδρολίβανο είναι ένας αειθαλής θάμνος, 1-1,5 μέτρα, ύψος, με ορθόκλαδη ανάπτυξη. Φύλλα μικρά, στενά, σκουροπράσινα στην πάνω επιφάνεια, γκριζωπά από κάτω. 'Ανθη με μπλε χρώμα, συνέχεια από άνοιξη μέχρι φθινόπωρο.

Τοποθέτηση
Σε εδάφη καλά στραγγιζόμενα και φωτεινές θέσεις, αναπτύσσεται καλύτερα. Tο δενδρολίβανο  είναι πολύ ανθεκτικό στην ξηρασία και αντέχει στα παραθαλάσσια μέρη, στο κρύο και στην ατμοσφαιρική ρύπανση.

Καλλωπιστικά στοιχεία
Το φύλλωμα, η πλούσια βλάστηση, τα άνθη και η ορθόκλαδη ανάπτυξή του.

Χρήση
Χρησιμοποιείται κυρίως σαν ελεύθερη μπορντούρα, δημιουργώντας μια ξεχωριστή εικόνα πράσινου με την ορθόκλαδη ανάπτυξή του. Μπορεί ακόμη να φυτεύεται σε συστάδες, σε πυκνή φύτευση και να δημιουργεί εντυπωσιακές κηλίδες πράσινου.

Κλάδεμα δενδρολίβανου
Νωρίς την άνοιξη απομακρύνουμε τους παλιούς και ξερούς βλαστούς, καθώς και όσους ξεφεύγουν από το γενικότερο σχήμα του φυτού. Σε περιπτώσεις παλιών γερασμένων φυτών, κόβουμε αυστηρά όλους τους βλαστούς στο μισό τους μήκος, για να αναπτυχθούν νέοι ζωηροί, που θα ανανεώσουν τη βλάστηση του φυτού.


Πoλ/σμός 
Σε μίγμα τύρφης και περλίτη, ίσης αναλογίας σε όγκο, τοποθετούμε ημιώριμα μοσχεύματα, στο διάστημα από lούλιο μέχρι Σεπτέμβριο. Τα ριζωμένα μοσχεύματα θα μεταφυτευτούν και θα είναι έτοιμα για φύτευση στην οριστική τους θέση την επόμενη άνοιξη. Μπορούμε επίσης να πολλαπλασιάσουμε το φυτό φυτεύοντας μοσχεύματα ώριμου ξύλου, απευθείας στην οριστική θέση, νωρίς το φθινόπωρο ή νωρίς την άνοιξη.


Φροvτίδες
Καθαρίζουμε από τα ζιζάνια το χώρο γύρω από τα φυτά και κάνουμε 2-3 λιπάνσεις στο διάστημα της έντονης ανάπτυξης των φυτών (Μάιο ώς Σεπτέμβριο). Στα νεαρά φυτά που έχουν ριζώσει απευθείας στο έδαφος, καθαρίζουμε προσεχτικά το χώρο από τα ζιζάνια και λιπαίνουμε 4-5 φορές από Μάιο μέχρι Σεπτέμβριο, με πλήρη λιπάσματα. Όταν τα νεαρά φυτά δενδρολίβανου έχουν ριζώσει καλά και αρχίζουν να αναπτύσσονται, κόβουμε τους βλαστούς στο μισό του μήκους τους για να διακλαδωθεί το φυτό.

πηγή: www.minagric.gr

Εργασίες τον Οκτώβριο

Οκτώβριος, Εργασίες στον κήπο
Τον Οκτώβριο, ο καιρός δροσίζει αισθητά και τα ψιλόβροχα γίνονται όλο και πιο συχνά. Σιγά σιγά τελειώνει η δεύτερη άνθηση του φθινοπώρου σε πολλά φυτά.

- Φυτέψτε νέα καρποφόρα ή καλλωπιστικά φυτά σε γλάστρες και τον κήπο.

- Φυτέψτε βολβούς τώρα για να σας ανθίσουν νωρίς το χειμώνα ή την άνοιξη. Πιθανόν, κάποιοι από τους βολβούς που φυτέψατε το Σεπτέμβριο να έχουν ήδη φυτρώσει. Ποτίζετέ τους αραιά αν δεν βρέχει.

- Βγάλτε από το χώμα τους βολβούς καλοκαιρινής ανθοφορίας μόλις τα φυτά ξεραθούν και αποθηκεύσετε τους σε στεγνό και ζεστό σημείο.

- Σταδιακά, αρχίστε να προετοιμάζετε τα φυτά εσωτερικού χώρου που μεταφέρατε έξω το καλοκαίρι, για την επιστροφή τους σε συνθήκες εσωτερικού χώρου. Ελέγξτε τα προσεκτικά για έντομα και ασθένειες πριν τα μεταφέρετε μέσα και πλύνετε καλά τα φύλλα τους αλλά και τις γλάστρες και τα πιατάκια τους ώστε να αποφύγετε επέκταση εντόμων και στα υπόλοιπα φυτά σας.

- Κάντε ένα κούρεμα ανανέωσης στο γκαζόν μέχρι τα τέλη του μήνα. Κάντε μία τελευταία λίπανση, ώστε να ενισχύσετε την ανάπτυξη του ριζικού συστήματος.

- Ενισχύστε τη λίπανση σε όλα τα φυτά τώρα που η θερμοκρασία είναι κάπως χαμηλότερη. Αλλάξτε το επιφανειακό χώμα στις γλάστρες σας. Αφαιρέστε την επάνω στρώση χώματος (5-8 εκ.) και προσθέστε εμπλουτισμένο φρέσκο φυτόχωμα.

- Ελέγξτε το χώμα των φυτών που δε μεγαλώνουν καλά για σκουλήκια (συνήθως μεγάλα διαφανή). Αυτά τρώνε τις ρίζες των μικρών ιδίως φυτών και δεν τα αφήνουν να μεγαλώσουν καλά. Ποτίστε με ειδικό διάλυμα εντομοκτόνου που θα προμηθευτείτε από εξειδικευμένα γεωπονικά καταστήματα.

- Ξεριζώστε τα ετήσια φυτά που ξεράθηκαν και αν θέλετε χρησιμοποιήστε τα για κομπόστα.

- Σκάψτε τα άδεια σημεία του κήπου σας και προετοιμάστε παρτέρια για την άνοιξη. Προσθέστε στο χώμα κοπριά ώστε να «χωνέψει» μέχρι την άνοιξη.

- Μαζέψτε και πετάξτε τα πεσμένα φύλλα από άρρωστα φυτά, γιατί μεταδίδουν ασθένειες και αποτελούν ιδανικό καταφύγιο για τα βλαβερά έντομα. Από υγιή φυτά μπορείτε να μαζέψετε τα πεσμένα φύλλα και να τα χρησιμοποιήσετε για να φτιάξετε κομπόστα.

- Ελέγχετε τα δεσίματα των αναρριχώμενων φυτών, για να μη σπάσουν κλαδιά από δυνατούς ανέμους.

- Μεταφυτέψτε παραμεγαλωμένα φυτά σε μεγαλύτερη γλάστρα.

- Σπείρετε χειμωνιάτικα λαχανικά και ανθοφόρα φυτά που ανθίζουν το χειμώνα και την άνοιξη σε γλάστρες και τον κήπο.

- Καλό θα ήτανε να γράψετε και να τοποθετήσετε ταμπελάκια στη θέση που είναι φυτεμένα τα πολυετή, ώστε την άνοιξη να μην τα ξεριζώσετε κατά λάθος ενώ ετοιμάζεστε να φυτέψτε κάτι άλλο,

Σεπτέμβριος: Εργασίες στο κήπο



Σεπτέμβριος: Εργασίες στο κήπο
Η δεύτερη άνοιξη πριν από το χειμώνα

Το Σεπτέμβριο τα φυτά πρασινίζουν ξανά και πολλά ανθίζουν για δεύτερη φορά κι έτσι τα μπαλκόνια και οι κήποι ξαναζωντανεύουν. Συνήθως είναι αρκετά ζεστός μήνας και οι απαιτήσεις των φυτών σε νερό συνεχίζουν να είναι μεγάλες.


Πρόταση του μήνα:

Βασικό μας μέλημα αυτού του μήνα είναι να αναζωογονήσουμε τα φυτά μας από την υπερβολική ζέστη του καλοκαιριού.

- Οι πρώτες βοήθειες στα φυτά: Κόβουμε τα ξερά κλαδιά και φύλλα, βρέχουμε καλά το χώμα σε φυτά που τους έλλειψε νερό, αφαιρούμε όλα τα αγριόχορτα από τις γλάστρες μας ή γύρω από τα φυτά μας στον κήπο και λιπαίνουμε.

Δουλειές του μήνα:

- Συνεχίζετε το τακτικό πότισμα στα φυτά σε γλάστρες και τον κήπο. Ακανόνιστα ποτίσματα προκαλούν προβλήματα στα φυτά, όπως πτώση φύλλων και λουλουδιών και ευαισθησία σε ασθένειες. Φροντίστε όμως να ελαττώνετε ή να αυξάνετε τη συχνότητα του ποτίσματος, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες και τις ανάγκες των φυτών.

- Συγκομίζετε τους ώριμους καρπούς από τα καρποφόρα φυτά σας: τώρα ωριμάζουν τα μήλα, τα αχλάδια, τα βατόμουρα, τα ακτινίδια και τα φραγκοστάφυλα.

- Μαζεύετε συχνά τα πεσμένα φύλλα που με την άνοδο της ατμοσφαιρικής υγρασίας αποτελούν ιδανικό καταφύγιο για τα βλαβερά έντομα.

- Κόψτε τα ξερά φύλλα και λουλούδια των βολβών που άνθισαν το καλοκαίρι. Μπορείτε να τους ξεφυτέψετε τώρα και να τους αποθηκεύσετε σε στεγνό και ζεστό σημείο σύμφωνα με τις οδηγίες.

- Από τα τέλη περίπου του μήνα, ξεκινήστε το φύτεμα ανοιξιάτικων βολβών. Όσο πιο νωρίς τους φυτέψετε, τόσο νωρίτερα θα ανθίσουν. Ελέγξτε τους βολβούς ανοιξιάτικης ανθοφορίας που αποθηκεύσατε την άνοιξη. Πετάξτε όσους σας φαίνονται μαλακοί/σαπισμένοι. Για να φυτέψετε τουλίπες, περιμένετε μέχρι τον Οκτώβρη, ώστε η θερμοκρασία να έχει πέσει ακόμη χαμηλότερα.

- Ενισχύστε τη λίπανση σε όλα τα φυτά αρκεί η θερμοκρασία να μην αγγίζει τα όρια καύσωνα.
- Αν το σχήμα των χρυσάνθεμων δεν είναι αυτό που θέλετε, κορφολογήστε τα προσεκτικά, ώστε να έχουν πιο συμπαγή εικόνα τον επόμενο μήνα που θα ανθίσουν.

- Κλαδέψτε τους πράσινους φράκτες. Κλαδέψτε τα κλαδιά της βατομουριάς και του φραγκοστάφυλου που έδωσαν καρπό, χαμηλά. Καθαρίστε τα φυτά σας από άρρωστα και ξερά κλαδιά για να μην εξαπλωθούν ασθένειες στο υπόλοιπο φυτό το χειμώνα. Βλαστοί με μικρά εξογκώματα ή σαπισμένες βυθισμένες κηλίδες είναι ενδείξεις ασθενειών.

- Κόψτε τα ξερά λουλούδια σε θάμνους που άνθισαν το καλοκαίρι.

- Όσο ο καιρός είναι ξηρός και ζεστός, τα φυτά είναι ευαίσθητα στο ωίδιο. Αν παρατηρήσετε μία άσπρη σκόνη σαν πούδρα πάνω στα φύλλα, ψεκάστε με διασυστηματικό μυκητοκτόνο για ωίδιο, που θα προμηθευτείτε από γεωπονικά καταστήματα.

- Ξεριζώστε τα ετήσια φυτά που σπείρατε την άνοιξη και τώρα έχουν αρχίσει να ξεραίνονται. Μπορείτε αν θέλετε να τα χρησιμοποιήσετε για να φτιάξετε κομπόστα η οποία θα είναι έτοιμη την άνοιξη.

- Κάντε ένα κούρεμα ανανέωσης στο γκαζόν όταν οι θερμοκρασίες σταθεροποιηθούν σε φθινοπωρινά επίπεδα. Κάντε μία τελευταία λίπανση ώστε να ενισχύσετε την ανάπτυξη του ριζικού συστήματος.

Αλευρώδης (Trialeurodes vaporariorum, Bemisia tabaci)


Αλευρώδης
Αλευρώδης
Ονομάζεται και άσπρο μυγάκι ή κουνούπι. Ο αλευρώδης των θερμοκηπίων Trialeurodes vaporariorum και ο αλευρώδης του καπνού Bemisia tabaci είναι οι πιο σπουδαίοι εχθροί των καλλιεργειών πολλών λαχανικών και καλλωπιστικών. 
Εξαιτίας της μεγάλης ανθεκτικότητας στα περισσότερα εντομοκτόνα, ο αλευρώδης του καπνού αποτελεί μια μεγάλη απειλή για πολλές καλλιέργειες. Είναι πολύφαγα και τα δυο μαζί προσβάλουν πάνω από 500 είδη φυτών.
 Ο βιολογικός του κύκλος διακρίνεται σε αυγό, τέσσερα νυμφικά στάδια και ενήλικο. 
Ο συνολικός χρόνος ανάπτυξης για το Trialeurodes vaporariorum είναι 60 ημέρες στους 12 ο C και 21 στους 27 ο Cβαθμούς. 
Στους 17 ο C ζει 53 ημέρες και γεννάει 441 αυγά και στους 27 ο C ζει 18 ημέρες και γεννάει 135 αυγά. Στο Bemisia tabaci στους 30 ο C ο βιολογικός κύκλος διαρκεί 34 ημέρες και το θηλυκό μπορεί να γεννήσει έως 300 αυγά.(van Lenteren and Brasch 1994)


 Trialeurodes vaporariorum

Trialeurodes vaporariorum
Ακμαίο και προνύμφη του Τ. Vaporariorum (Πηγή: Anthesis ΕΠΕ)
Ο αλευρώδης των θερμοκηπίων αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εχθρούς των καλλιεργούμενων φυτών, προκαλώντας σημαντικές ζημιές κυριότερα στις θερμοκηπιακές, κηπευτικές και ανθοκομικές καλλιέργειες (Russel, 1977).

Το ακμαίο του αλευρώδη των Θερμοκηπίων συγκρατεί τα φτερά του κολλητά πάνω στο σώμα του, μην αφήνοντας να φανεί το σώμα, ενώ τα
φτερά του δίνουν έναν τριγωνικό σχηματισμό. (Russel, 1977) 

Αυτό είναι από τα βασικά χαρακτηριστικά που τον διακρίνουν από τα ακμαία του αλευρώδη Bemisia tabaci, τα οποία διατηρούν τα φτερά κατά μήκος του σώματος και προς τα κάτω, αφήνοντας να διαφανεί το σώμα. (Brasch 1994)

Τα ακμαία του T. vaporariorum γενικά προτιμούν τα νεαρά φύλλα κοντά στην κορυφή των φυτών, όπου και εναποθέτουν αυγά. 
Τα αυγά έχουν χρώμα άσπρο όταν πρωτοεναποτίθενται, αλλά μέσα σε 24 ώρες αποκτούν μαύρο χρώμα. 
Προνυμφες Τ. vaporarium (πηγή: anthesis.gr)
Οι προνύμφες που εκκολάπτονται είναι κινητές και στη βιβλιογραφία διεθνώς είναι γνωστές ως ‘crawlers’.
 Στη συνέχεια οι προνύμφες χάνουν τη δυνατότητα κίνησης και τα πιο προχωρημένα προνυμφικά στάδια είναι ακίνητα. Το γεγονός αυτό οδηγεί, σε φυτά που αναπτύσσονται με γρήγορο ρυθμό όπως οι τομάτες, σε διαστρωμάτωση των διαφόρων βιολογικών σταδίων του αλευρώδη πάνω στο φυτό. 
Τα ακμαία και τα αυγά απαντώνται στην κορυφή των φυτών και οι νεαρές προνύμφες λίγο πιο κάτω από την κορυφή. Οι μεγαλύτερης ηλικίας προνύμφες απαντώνται στη μέση των φυτών, ενώ τα τελευταία προνυμφικά στάδια κοντά στη βάση των φυτών.
(Russel, 1977)

Οι προνύμφες διατρέφονται από τους φυτικούς χυμούς του φυτού, ενώ αποβάλλουν πάνω στα φύλλα σάκχαρα πάνω στα οποία δευτερευόντως
αναπτύσσονται μύκητες «καπνιά». 
Σε υψηλά επίπεδα προσβολής, τα φύλλα και οι καρποί αποκτούν κολλώδη υφή και η καπνιά που αναπτύσσεται περιορίζει τη φωτοσύνθεση. 
Ο Trialeurodes vaporariorum μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να μεταφέρει ιώσεις, αλλά είναι μικρής σημασίας σε σχέση με τις ιώσεις που μεταφέρει ο Bemisia tabaci. (Brasch 1994)

Η ανάπτυξη του αλευρώδη εξαρτάται από τη θερμοκρασία, ενώ ποικίλει με
το είδος της καλλιέργειας και το στάδιο του φυτού.(Τσαπικούνης Φ. 2012)


Bemisia tabaci



Bemisia tabaci
Ακμαίο του Bemisia tabaci (Πηγή: anthesis.gr)
 Ο αλευρώδης Bemisia tabaci (The Tobacco ή Silverleaf Whitefly) αποτελεί σήμερα το κυρίαρχο είδος αλευρώδη σε παραμεσόγειες χώρες, ενώ έχει παρατηρηθεί η μετακίνησή του και σε βορειότερες. 
Όπως και με τον Trialeurodes vaporariorum, οι προνύμφες παράγουν κολλώδεις ουσίες αλλά τα ακμαία μεταφέρουν καταστρεπτικούς για τις καλλιέργειες ιούς.(Abdalla Safel Dawla and Michelakis, 1992)

Ο Bemisia tabaci αναφέρεται ως φορέας 111 είδη ιών των φυτών. Στις τομάτες ο βασικός ιός είναι ο ιός του κίτρινου καρουλιάσματος των φύλλων (Tomato Yellow Leaf - Curl Virus - TYLCV), ενώ στα κολοκυνθοειδή υπάρχει πληθώρα ιών με διαφορετικά συμπτώματα, όπως οι ιοί Cucumber VeinYellowing Virus (CVYV) και Cucurbit Yellow Stunting Disorder Virus (CYSDV).

Τα ακμαία του Bemisia διατηρούν τα φτερά κατά μήκος του σώματος και προς τα κάτω, αφήνοντας να διαφανεί το σώμα και διατρέφεται σε μεγαλύτερης ηλικίας φύλλα σε σχέση με το Trialeurodes vaporariorum, με αποτέλεσμα όλα τα στάδια να απαντώνται σε όλα τα μέρη του φυτού (Russel LM. 1977).

Προνύμφες του Bemisia tabaci
Προνύμφες του Bemisia tabaci (πηγή: anthesis.gr)
Οι προνύμφες του Bemisia tabaci είναι γενικά μικρότερες από αυτές του
Trialeurodes vaporariorum, με ελαφρώς αιχμηρή κατάληξη στο οπίσθιο μέρος
τους και είναι κολλημένες στενά με το φύλλο. Οι προνύμφες του Trialeurodes
vaporariorum έχουν ελλειπτικό σχήμα, ενώ στα τελευταία στάδια παρουσιάζουν μια πάχυνση, ενώ οι πλευρές τους γίνονται σχεδόν κάθετες.

Τα συμπτώματα που παρατηρούνται από προσβολή αλευρώδη, είναι η απομύζηση τροφής από τα φυτά από τα τέλεια και τις προνύμφες. 
Ακόμα, οι προνύμφες εκκρίνουν μελίτωμα ενώ διατρέφονται, με αποτέλεσμα τα φυτά να κολλάνε, η ανάπτυξή τους να καθυστερεί και οι καρποί λερώνονται
(λεκιάζουν). Επίσης, οι αλευρώδεις είναι φορείς ιώσεων. (Τσαπικούνης Φ. 2012)



Βιολογική Αντιμετώπιση του αλευρώδη

 Encarsia Formosa
Ο κυριότεροςπαράγοντας βιολογικής καταπολέμησης του αλευρώδη είναι το Encarsia formosa. 
Υπάρχουν και άλλα παρασιτοειδή του αλευρώδη όπως τα Encarsia lutea,Encarsia luteola και Encarsia tricolor.
Το ακμαίο του παρασιτοειδούς έχει μήκος 0,6 mm, σκουρόχρωμη κεφαλή, μαύρο θώρακα και κίτρινη κοιλιά (Hoddle, 2010). 
Ο βιολογικός του κύκλος περιλαμβάνει 4 στάδια: αυγό, προνύμφη (1ης, 2ης, 3ης ηλικίας), πούπα και ακμαίο.
 Με εξαίρεση το ακμαίο, τα υπόλοιπα στάδια αναπτύσσονται μέσαστο σώμα του ξενιστή τους. 
Το τέλειο έντομο ελκύεται από μια πτητική ουσία που εκλύεται από τα μελιτώματα που παράγει ο αλευρώδης και είναι ικανό να την εντοπίσει από απόσταση αρκετών μέτρων. 
Για την διατροφή του χρησιμοποιεί εκτός από τις μελιτώδης αυτές ουσίες, τις νεαρές προνύμφες του αλευρώδη, ανοίγοντας με τον ωοθέτη του στο σώμα τους οπή απ’ όπου μυζά το περιεχόμενό του.
Το θηλυκό εναποθέτει τα αυγά του (50-100), μεμονωμένα στα νεαρά άτομα του ξενιστή. Προτιμά γι’ αυτό το σκοπό τις προνύμφες 3ης ηλικίας και τις πούπες.
Από το αυγό εκκολάπτεται η προνύμφη του παρασιτοειδούς που τρέφεται από το εσωτερικό του σώματος του αλευρώδη. 
Έχει χρώμα μαύρο και μ’ αυτό το χρώμα διακρίνονται οι παρασιτισμένοι αλευρώδεις.
 Σε 10 περίπου ημέρες από την εναπόθεση του αυγού το παρασιτισμένο άτομο πεθαίνει (Παπαδάκη-Μπουρναζακη Μ.,1993).

Το ακμαίο του Encarsia formosa εξέρχεται, ανοίγοντας μια οπή στην πάνω επιφάνεια του σωματικού περιβλήματος της νεκρής πούπας του αλευρώδη. 
Η διάρκεια του βιολογικού κύκλου του αλευρώδη είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη θερμοκρασία, ενώ το κατάλληλο επίπεδο υγρασίας για την εξασφάλιση ικανότητας παρασιτισμού θεωρείται 50 – 80 % RH. 37Χαμηλή ένταση φωτός επιδρά αρνητικά στη μακροβιότητα του ακμαίου θηλυκού.
Το Encarsia Formosa ελέγχει αποτελεσματικά τον πληθυσμό τόσο του Trialeurodes vaporariorum όσο και του Bemisia tabaci (van Lenteren
Klara Brash 1994).
Περί το μέσο της ανάπτυξής της προνύμφης του Encarsia formosa κάνει το χρώμα της παρασιτισμένης νύμφης του Trialeurodes vaporariorum μαύρο, ενώ του Bemisia tabaci καστανό. 
Έτσι αναγνωρίζεται εύκολα μια παρασιτισμένη νύμφη του αλευρώδη. Η δραστηριότητα του Encarsia formosa μπορεί να επηρεαστεί αρνητικά από ποικιλίες φυτών που έχουν πολύ χνουδωτά φύλλα (όπως η αγγουριά) γιατί κατακρατούν μεγαλύτερη ποσότητα μελιτωμάτων του αλευρώδη, κάτι που εμποδίζει την μετακίνηση του εντόμου.
Το υψηλότερο ποσοστό παρασιτισμού παρατηρήθηκε σε αναλογία παρασιτοειδούς : ξενιστού 4:1 (Abdalla and Michelakis 1992).

Η εξαπόλυση του παράσιτοειδούς γίνεται σε τρεις διαδοχικές φάσεις, ανά 12 – 15 ημέρες, χρησιμοποιώντας 2000 – 3000 άτομα ανά στρέμμα, ανάλογα με τον πληθυσμό του αλευρώδη. Απαραίτητες προϋποθέσεις για τη σωστή εφαρμογή της μεθόδου είναι:
Εξαπόλυση του παρασιτοειδές όταν η θερμοκρασία έχει σταθεροποιηθεί στους 17–18 ο C.
Ο πληθυσμός του αλευρώδη να κυμαίνεται στα 1-2 ακμαία ανά φυτό.
Να υπάρχει ικανοποιητικός αριθμός ατόμων στο στάδιο που παρασιτεί το Encarsia formosa.
Να χρησιμοποιούνται εκλεκτικά φυτοφάρμακα για την αντιμετώπιση μυκητολογικών ασθενειών ή άλλων εχθρών, ώστε να μην βλάπτεται το παρασιτοειδές.
Να τηρούνται τα απαραίτητα μεσοδιαστήματα μεταξύ ψεκασμού και εξαπόλυσης.
Ο χώρος μέσα και έξω από το θερμοκήπιο να διατηρείται καθαρός από ζιζάνια που είναι ξενιστές του αλευρώδη.
Τα φύλλα που αφαιρούνται από τα φυτά, να διατηρούνται σε προφυλαγμένα σημεία κάτω από αυτά, ώστε να μην καταστρέφεται ο πληθυσμός των παρασίτων που φιλοξενούνται σ’ αυτά έως ότου εκκολαφθούν οι νέοι πληθυσμοί.
Στο εμπόριο διατίθεται με την μορφή παρασιτισμένων προνυμφών του αλευρώδη πάνω σε χάρτινα καρτελάκια.


Το Trialeurodes vaporariorum έχει 13 είδη αρπακτικών από τα οποία
Coccinellidae,Drosophylidae
Anthocoridae,
Miridae,
Cecidomyidae,
και 1 Chrysopidae (Gerling 1990). 
Επίσης μερικά είδη παθογόνων μυκήτων είναι δυνατό να θανατώσουν τα ατελή και ενήλικα άτομα του αλευρώδη. Τέτοια είδη είναι τα Aschersonia aleurodis, A.
Conflues, A. placenta, Beauveria bassiana, Verticillium lecanii κ.α.
(Λυκουρέσης 1991β).

Στο εμπόριο διατίθεται με την μορφή: α) 10 ή 50 χάρτινες λωρίδες
με 5 κάρτες σε κάθε πακέτο περιτυλιγμένα με σελοφάν β) φιάλη των 100 cc με 3000 νύμφες αναμειγμένες με πίτουρα. Αντίστοιχα η αναλογία μονάδων ανά m2 καθορίζεται από την προσβολή του εχθρού.


 Macrolophus caliginous 

Από τα πλέον διαδεδομένα αρπακτικά σε λαχανοκομία και καλλωπιστικά είδη που προσβάλλονται από αλευρώδη. Κατατάσσονται στα Ημίπτερα - Ετερόπτερα και την οικογένεια Miridae. Είναι εξειδικευμένο αρπακτικό του αλευρώδη, τον όποιο ελέγχει με μεγάλη επιτυχία σε πληθώρα καλλιεργειών και μεγάλο εύρος
θερμοκρασιών.
Ελέγχει ταυτόχρονα Bemisia tabaci και Trialeurodes vaporariorium.Καταναλώνει
επίσης αφίδες, τετράνυχους, θρίπες, αυγά άλλων εντόμων, μικρές προνύμφες λεπιδόπτερων κ.α. χωρίς όμως να είναι αποτελεσματικό.
(Λυκουρέσης 1991β).
Ο βιολογικός του κύκλος διαρκεί περίπου 24 ημέρες (25 ο C) και τα ακμαία θηλυκά ζουν 1-1,5 μήνα. Σε ευνοϊκές συνθήκες γεννούν 150 - 200 40 αυγά, ανάλογα το είδος τροφής, εντός φυτικών ιστών. 
Ευνοούνται από θερμοκρασίες 22-25 οC ενώ η δραστηριότητά τους σταματά σε
θερμοκρασίες χαμηλότερες των 11 ο C.
Είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό σε τομάτα, αγγούρι, κολοκύθι κ.α. λαχανοκομικά. 
Τρέφεται εν μέρη και από το ίδιο το φυτό, χωρίς όμως να δημιουργεί πρόβλημα όταν το φυτό έχει ξεπεράσει τα 30-50 cm. Σε πολύ μικρά φυτάρια ενδέχεται να προκαλέσει τη συστροφή και την παραμόρφωση που προκαλούν τα μυζητικά έντομα. (Λυκουρέσης 1991β).

Τα ενήλικα καταναλώνουν 40-50 αυγά αλευρώδη την ημέρα. Έχουν χρώμα φωτεινό πράσινο, μήκος 2,9-3,6 χιλιοστά, κόκκινα μάτια, μακριές πράσινες κεραίες (μαύρες στη βάση), και πολύ μακριά πόδια με αποτέλεσμα να κινείται γρήγορα. 
Το θηλυκό είναι πιο ψηλό από το αρσενικό και έχει μεγαλύτερη κοιλιά που καταλήγει σε ωοθέτη. Τα θηλυκά ζουν 40 ημέρες στους 25 ο C και 110 ημέρες στους 15 ο C. Τα αρσενικά ζουν λίγο περισσότερο.

Οι νύμφες γεννιούνται σε 11 ημέρες στους 25 ο C ή σε 37 ημέρες στους 15 ο C. Έχει 5 νυμφικά στάδια που διαρκούν 19 ημέρες στους 25 ο C και 58 ημέρες στους 15 ο C.
 Στα πρώτα στάδια το χρώμα τους είναι καιτρινωπό, ενώ στα τελευταία στάδια παίρνουν το χρώμα του ενήλικου. 
Επίσης, στα 2τελευταία στάδια είναι ορατά τα φτερά. Διαχειμάζει στο 3 ο νυμφικό στάδιο. (Λυκουρέσης 1991β).

Στο εμπόριο διατίθεται με την μορφή: 500 τέλεια και νύμφες μέσα σε
βερμικουλίτη. Αντίστοιχα η αναλογία μονάδων ανά m 2 καθορίζεται από την
προσβολή του εχθρού:
Αναλογία
(μονάδα/ m 2 )
Ελαφριά προσβολή 0,5
Βαριά προσβολή 5
Συχνότητα & Διάστημα
2 εισαγωγές σε
διάστημα 2 εβδομάδων.
2 εισαγωγές σε
διάστημα 2 εβδομάδων.
(Χαραντώνης Ν.,Βιολογική Φυτοπροστασία, 2004)

Τέλος θα πρέπει η αποφύλλωση του φυτού να γίνεται προσεκτικά ώστε να μην αφαιρούνται παρασιτισμένες προνύμφες πριν την έξοδο του ενήλικου.


Verticillium lecanii

Ο μύκητας αυτός είναι ιδιαίτερα σημαντικός αφού προσβάλει επιβλαβή έντομα χωρίς να επηρεάζει τα ωφέλημα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι δεν προσβάλει πουλιά, ψάρια, θηλαστικά αλλά και φυτά. Ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη του μύκητα είναι: θερμοκρασία 15-18 ο C και σχετική υγρασία 80% ή περισσότερο. 
Στο εμπόριο κυκλοφορεί με την μορφή της βρέξιμης σκόνης που περιέχει κονιδιοσπόρια του μύκητα. (Milne, L.,1980 )



Amblyseius swirskii

Αρπακτικό άκαρι της οικογένειας Phytoseiidae.
Είναι αποτελεσματικός θηρευτής αλευρωδών, θριπών και άλλων φυτοφάγων.
Προέρχεται από τη Μέση Ανατολή και πρόσφατα ξεκίνησε η εμπορική του
διάθεση. (Milne, L., 1980)
Το χρώμα του ενήλικου εξαρτάται από την τροφή του, και μπορεί να είναι από σκούρο κόκκινο ως μπεζ ανοιχτό κίτρινο. Το μήκος του είναι από 1 ως 4 mm. Έχει ενιαίο σώμα και 4 ζεύγη ποδών.
Ο βιολογικός του κύκλος διαρκεί 6 - 7 ημέρες (25 ο C), το θηλυκό ζει περίπου 30 - 45 μέρες και γεννά 1-2 αυγά την ημέρα. Η προσαρμοστικότητά του στις κλιματικές συνθήκες της χώρας μας είναι άριστη καθώς προέρχεται από την υποτροπική ζώνη. Είναι αποτελεσματικότερο στους 24 - 28 ο C και σχετική υγρασία πάνω από 60%.
Δεν παρουσιάζει τροφική εξειδίκευση και επειδή μπορεί να τραφεί και
με γύρη εξαπολύεται και προληπτικά σε καλλιέργειες που παράγουν γύρη όπως η πιπεριά. Επιβιώνει για μεγάλο χρονικό διάστημα στο φυτό απουσία τροφής. Συνίσταται για χαμηλές και μέτριες προσβολές αλευρωδών και θριπών σε κηπευτικά και καλλωπιστικά, αλλά δεν είναι αποτελεσματικό για την ντομάτα. Μπορεί να τραφεί και με τετράνυχο αλλά χωρίς την αποτελεσματικότητα των εξειδικευμένων αρπακτικών λόγω της δυσχέρειάς του στον ιστό. (BIO INSECTA,2008)
Στο εμπόριο διατίθεται με την μορφή: 
α) Φιάλη 1000 ml με 12500 ακάρεα
(νύμφεςτέλεια) αναμεμειγμένο με πίτουρο.
β) χάρτινος φάκελος με άγκιστρο (100 ή 500 φάκελοι ανά χαρτοκιβώτιο).
Αντίστοιχα η αναλογία μονάδων ανά m 2 καθορίζεται από την προσβολή του
εχθρού.


Eretmocerus mundus (Mercet)

Είναι ένα αποτελεσματικό παρασιτοειδές ενάντια του Β. tabaci (Stansly et al.2005). Φυσικοί πληθυσμοί του Ε. mundus βρέθηκε να είναι αποτελεσματικοί στον έλεγχο του B. tabaci σε θερμοκήπιο τομάτας στην Ισπανία (Arno et al. 2005). Η απελευθέρωση του Ε. mundus μαζί με το αρπακτικό Macrolophus melanotoma Costa (= Μ. caliginosus Wagner) (Hemiptera: Miridae), βελτίωσε τον έλεγχο του B. tabaci σε σύγκριση με τη χρήση του κάθε φυσικού εχθρού χωριστά, ιδιαίτερα την άνοιξη και όταν εμφανίζονται μεγάλοι πληθυσμοί του αλευρώδη (Gabarra et al. 2006).
Encarsiaspp. μπορούσε να εισβάλει στα θερμοκήπια όπου το παρασιτοειδές  Ε.mundus είχε εγκατασταθεί, και σε ορισμένες περιπτώσεις έγινε το κυρίαρχο είδος (Weintraub et al. 2002).

Ένα άλλο είδος του γένους αυτού, Eretmocerus eremicus Rose &
Zolnerowich, αντιμετωπίζει αποτελεσματικά και στους δύο αλευρώδεις
(Greenberg et al. 2002). Παρατηρήθηκε ταχύτερη ανάπτυξη του Ε. eremicus
εναντίον του αλευρώδη του καπνού ως ξενιστής από Τ. vaporariorum.
Διαφορετικά ποσοστά θνησιμότητας παρατηρήθηκαν στον Ε. eremicus
ανάλογα των συνθηκών: στην αύξηση της θερμοκρασίας με την Τ.
vaporariorum, ενώ με την μείωση στον αλευρώδη του καπνού (Greenberg
et al. 2000).
Συγκριτικές μελέτες των δύο αφίδων Ε. formosa, Ε. eremicus και Ε.
mundus έδειξαν ότι το χαμηλότερο αναπτυξιακό όριο για την ανάπτυξη τους
ήταν 11.5, 8.1, 13.0 και 11.5 ° C, αντίστοιχα. Στους 15 ° C, σε ημερήσιο
παρασιτισμό του αλευρώδη του καπνού ήταν πολύ χαμηλό σε σχέση με τα
άλλα παράσιτα. Και τα δύο στελέχη είχαν ένα χαμηλό ρυθμό αναπαραγωγής,
ενώ τα δύο είδη Eretmocerus είχαν πολύ υψηλό ρυθμό αναπαραγωγής (Qiu
et al. 2004). 
Η έρευνα για την αξιολόγηση νέων φυσικών εχθρών έχει δείξει ότι το Eretmocerus sp. nr. furuhashii Rose και Zolnerowich, ένα εγχώριο παρασιτοειδούς του B. tabaci από τη νότια Κίνα, ήταν πολλά υποσχόμενο
ενάντια του αλευρώδη σε θερμοκρασίες 26-32 ° C (Qiu et al. 2007). Οι
βιολογικές παράμετροι του Eretmocerus melanoscutus Zolnerowich και Rose
ήταν υψηλότεροι από εκείνους που αναφέρθηκαν για Β. tabaci υποδεικνύοντας ότι Ε. melanoscutus έχει ένα σημαντικό δυναμικό ως παράγοντα βιολογικού ελέγχου των Β. tabaci (Liu 2007).


Delphastus catalinae (Horn)

Εκτός από τα Miridae, ένα αποτελεσματικό αρπακτικό του αλευρώδη είναι coccinelid Delphastus catalinae Horn. (πρώην D. pusillus (LeConte)) (Coleoptera: Coccinellidae). Αυτό το είδος είναι ένα ολιγοφάγο αρπακτικό για τα αλευρώδη αυγά και τις νύμφες. 
Μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματικό στη μείωση υψηλών ποσοστών πληθυσμού του αλευρώδη. Εναντίον του B. tabaci, βρέθηκε να αποδίδει καλύτερα στους 22 και 26 ° C, ενώ στους 30 ° C δεν μπόρεσε να ολοκληρώσει την ανάπτυξη του (Legaspi et al. 2008).
 Μετά από μελέτες στον κύκλο ζωής του, η βέλτιστη θερμοκρασία για τη μαζική
εκτροφή του D. catalinae αποδειχθεί ότι κυμαίνεται μεταξύ 25 και 30 ° C (Kutut και Yigit 2007).
Ενδεικτικά, μερικά από τα σκευάσματα που κυκλοφορούν στο εμπόριο για
τη βιολογική αντιμετώπιση του αλευρώδη είναι τα εξής:
EN-STRIP - Encarsia formosa
ERCAL - Eretmocerus eremicus
BEMIPAR - Eretmocerus mundus (Για το BEMISIA TABACI)
BETRIMIX - Fretmocerus mundus + Encarsia Formosa
ENERMIX - μείγμα Encarsia formosa και Eretmocerus eremicus
MIRICAL - αρπακτικό ημίπτερο Μacrolophus caliginosus
MYCOTAL - μύκητας Verticillium lecanii
HORIVER - κίτρινες κολλόδεις παγίδες
SAVONA - άλατα των λιπαρών οξέων με κάλιο


Πως φτιάχνω χαρουπόμελο



χαρούπια

Υλικά: Χαρούπια νερό





- Πλένουμε τα χαρούπια και τα κόβουμε σε κομματάκια 1-2 εκατοστών (το επίπονο μέρος της διαδικασίας)

- Τα βάζουμε σε μεγάλη κατσαρόλα και προσθέτουμε νερό ώστε να τα σκεπάζει κατά δύο δάκτυλα περίπου. Βάζουμε την κατσαρόλα να βράσει και αφαιρούμε όσο μπορούμε από τον αφρό που δημιουργείται. Αφού βράσουν 5 λεπτά αποσύρουμε από τη φωτιά.

- Αφήνουμε να μείνουν 24-48 ώρες ώστε τα χαρούπια να αφήσουν όλο το μέλι τους στο νερό μας.

- Τελικά σουρώνουμε το υγρό και το βάζουμε να βράζει σε μέτρια θερμοκρασία ως ότου δέσει και αποκτήσει την υφή και την πυκνότητα του πετιμεζιού, λίγο δηλαδή πιο ρευστό από το μέλι.

https://cretangastronomy.blogspot.gr/2011/09/blog-post_14.html

Πηγές: Χαρουπόμελο: Κρήτη:γαστρονομικός περίπλους

http://www.ftiaxno.gr/


Πως φτιάχνω χαρουπάλευρο



Χαρουπάλευρο

Το Χαρουπάλευρο είναι ένα υγιεινό αλεύρι που χρησιμοποιείται αντί της σκόνης κακάο και της σοκολάτας. Μπορεί ακόμη να χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή ψωμιού και αρτοσκευασμάτων. Τα φασόλια χαρουπιού τα οποία προέρχονται από την χαρουπιά είναι εκ φύσεως γλυκά και δεν περιέχουν καφείνη, έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε κάλσιο και βιταμίνη Ε.


Το χαρουπάλευρο αποθηκεύεται σε αεροστεγείς και αδιαφανείς συσκευασίες σε δροσερό, ξηρό και σκοτεινό μέρος για ένα χρόνο.


Τα περικάρπιά του πρέπει να φροντίσετε να είναι σκούρα καφέ και γυαλιστερά χωρίς τρύπες, σχισμές ή μούχλα πριν χρησιμοποιηθούν.

Θα χρειαστείτε: φασόλια χαρουπιού, τανάλια, πέτρινο γουδί & γουδοχέρι ή μύλο καφέ ή μπλέντερ


Α’ τρόπος

- Ανοίξτε τα φασόλια με μια πένσα και αφαιρέστε τους σπόρους.
- Τοποθετήστε τους άδειους σάκους από τα φασόλια (αυτούς κρατάμε) στο φούρνο, ανοίξτε τον στην χαμηλότερη θερμοκρασία και αφήστε τους σάκους να αποξηρανθούν όλη την νύχτα .Εναλλακτικά αποξηράνετέ τους στον αποξηραντή σας (αν διαθέτετε).
- Την επόμενη μέρα χτυπήστε τους στο πέτρινο γουδί μέχρι να γίνουν σκόνη.
Εναλλακτικά τρίψτε τους στον μύλο του καφέ ή στο μπλέντερ.


Β’ τρόπος

Ακολουθούμε ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ σε περίπτωση που θέλουμε να φτιάξουμε και Χαρουπόμελο.

- Βράζουμε τα φασόλια χαρουπιού (τα οποία κόβουμε σε πιο μεγάλα κομμάτια) για να πάρουμε τα υγρά τους για την παρασκευή χαρουπόμελου.

- Όταν σουρώνουμε το υγρό δεν πετάμε τα φασόλια που έβρασαν. Τα ξεφλουδίζουμε (ξεφλουδίζονται εύκολα λόγω του βρασμού), πετάμε τους σπόρους, στεγνώνουμε τελείως τους κάλυκες (που κρατάμε για το αλεύρι μας) απλώνοντάς τους πάνω σε βαμβακερές πετσέτες κουζίνας σε σκιά και ξηρό αέρα.

- Τους τρίβουμε στο μπλέντερ.

Αποθηκεύστε το αλεύρι σας σε αεροστεγή συσκευασία. Χρησιμοποιήστε το για την παρασκευή μερέντας, σοκολάτας υγείας, σοκολάτας ρόφημα, ψωμί, κέικ κ.ο.κ.

http://www.ftiaxno.gr/


Σωστή αλλαγή γλάστρας των φυτών


αλλαγή γλάστρας
Όταν οι ρίζες των φυτών αρχίζουν και αναπτύσσονται πολύ, τότε τα φυτά χρειάζονται μία μεγαλύτερη γλάστρα και φρέσκο χώμα. Καλό είναι να αλλάζουμε τη γλάστρα από το Μάρτιο έως τον Οκτώβριο, όταν τα φυτά αναπτύσσονται. Η νέα γλάστρα πρέπει να είναι αισθητά μεγαλύτερη από την προηγούμενη που επιθυμούμε να αλλάξουμε. Η μεταφύτευση γίνεται απλά ως εξής:
Χαλαρώνουμε με προσοχή τις ρίζες του φυτού και τινάζουμε το παλιό χώμα, προσέχοντας όμως να μην τραυματίσουμε τις ρίζες του φυτού.
Αφαιρούμε τα ξερά μέρη του φυτού.
Καλύπτουμε τις οπές απορροής της νέας γλάστρας με ελαφρόπετρα.
Προσθέτουμε λίγο χώμα, έτσι ώστε το φυτό να καθίσει στο ίδιο βάθος όπως και πριν.
Τοποθετούμε το φυτό στη νέα, μεγαλύτερη γλάστρα.
Συμπληρώνουμε με χώμα και το πιέζουμε απαλά προς τα κάτω.
Στο τέλος ποτίζουμε καλά.